Agile: PMI versus APMG

Since the Agile manifesto was established in 2001, the Agile landscape has developed significantly. What started off as a better approach to software development has now been evolved into an approach that is applicable to many non-IT projects in both the corporate world and public sector.

The Agile Certifications “trees” have grown into the “Amazon forest” of Agile Project Management Certifications. Which of the Agile trees is best? It depends, is a typical answer you may get. Let’s look at two major players in the world of Project Management, the Project Management Institute (PMI) and APMG-International, a leading Examination Institute accredited by the United Kingdom Accreditation Service (UKAS) certification body.

PMI-ACP®
PMI offers the PMI Agile Certified Practitioner (PMI-ACP)® certification. PMI-ACP® is for experienced agile practitioners with the aim to formally recognise your knowledge of agile principles and your skill with agile techniques. The examination is not written according to any single text or singularly supported by any particular reference. PMI-ACP® is a competency–based certification which assesses the integrated set of knowledge, skills and abilities as gained from both practical and learned experiences.
Reference material for the PMI® Agile Certified Practitioner (PMI-ACP)® Examination.

APMG-AgilePM®
APMG offers the AgilePM® certification. The AgilePM® certification aims to address the needs of those working in a project-focused environment who want to be agile. Combine flexibility with proven process for successful agile project delivery. APMG’s AgilePM guidance, developed in partnership with DSDM Consortium, offers a practical and repeatable methodology that achieves an ideal balance between the standards, rigour and visibility required for good project management, and the fast pace, change and empowerment provided by agile.
Short video: What is DSDM?

PMI-ACP® versus APMG-AgilePM®
For those who want to certify their Agile knowledge, skills and abilities, PMI’s ACP is a good choice. For those who would like to learn a comprehensive Agile methodology and approach that can be applied also in non-IT project environments, the AgilePM certification is a good choice.

I don’t like these two
Wait, there is more than ACP® and AgilePM®.

Agile-methodologies

Here’s an umbrella of Agile approaches. Let’s see if there is one that suits your needs.

 

Enjoy Agile

Ahoy!

Menno Valkenburg
ProjectPilot

De Agile triple constraint als kompas

Een handige techniek in projecten is het gebruik van de triple constraint om een balans te vinden tussen Scope, Tijd, Geld, Kwaliteit en waar relevant Risico’s en Resources. Al deze variabelen fixeren is onrealistisch en werkt niet in de praktijk.

Source: DSDM.org

Source: DSDM.org

In de traditionele project aanpak zetten we vaak de Scope, en daarmee grotendeels de Kwaliteit vast en komt er druk op Tijd en Geld die in veel projecten dan ook uitlopen en overlopen.

In de Agile (DSDM) aanpak worden tijd, geld en kwaliteit vastgezet en daarmee wordt de belangrijkste variable om te sturen en de zeilen te trimmen, de Scope ofwel op te leveren Features van de oplossing.

Om projecten vervolgens succesvol te kunnen laten zijn, onderkennen we vijf succesfactoren. De mate waarin kan worden voldaan aan deze succesfactoren vergroot de kans op succes en andersom betekent het ontbreken van deze factoren een risico voor het project.

De vijf succesfactoren zijn:
1. We gaan zeilend van A naar B: omarm de Agile (DSDM) aanpak. Alle projectbetrokkenen begrijpen en accepteren de aanpak en filosofie. Dit betekent ook, accepteren dat het leveren van de juiste oplossing op het juiste moment, kan betekenen dat minder dan 100% van de oplossing wordt geleverd. Mogelijk dat we onderweg wat niet-cruciale ballast over boord gooien om de bestemming op tijd te behalen.

2. Kapitein en bemanning weten wat ze doen: Zorg voor een effectief oplossing ontwikkeling team. Kapitein en bemanning hebben de benodigde ervaring, blijven aan boord en nemen doorlopend beslissingen om het schip van A naar B te krijgen. Er is aan boord plaats voor 5 tot 9 bemanningsleden.

3. Blijf in contact met de kustwacht en bestemming: Actieve en continue betrokkenheid van de organisatie. Zorg voor doorlopende betrokkenheid van de organisatie, door ook regelmatig iemand van buitenaf aan boord te nemen.

4. Iteratieve ontwikkeling, geïntegreerd testen en incrementele oplevering. Iedere tussenstop (timebox) levert idealiter een volledig en mogelijk implementeerbaar onderdeel van de oplossing op. Een organisatie die open staat voor incrementele oplevering krijgt eerder waar voor zijn geld.

5. Transparantie. Maak de voorgang en onderhanden werk zichtbaar. Laat bij iedere tussenstop zien wat je gemaakt hebt. Hiermee lever je onomstotelijk bewijs van de voortgang. Team Boards en daily stand-ups zijn daarnaast zeer nuttig om heldere en actuele informatie over de voortgang te delen.

Hiermee wordt de Agile Triple Constraint je kompas die de koers (features) aangeeft die je vaart naar je volgende tussenstop (timebox) op weg naar je bestemming (project increment).

Menno Valkenburg
ProjectLoods

Stap je in de trein of ga je zeilen?

AgilePM is gebaseerd op het DSDM Agile Project Framework. Dynamic systems development method (DSDM) is vlak na mijn afstuderen (1992, Bestuurlijke Informatica, Erasmus University Rotterdam) ontstaan als software ontwikkeling methode voortbouwend op Rapid Application Development (RAD). Inmiddels

heeft het DSDM consortium de naam omgedoopt naar Driving Strategy Delivering More en is de aanpak op allerlei typen projecten toepasbaar.

Bron: http://dsdm.org/journey-so-far

Bron: http://dsdm.org/journey-so-far

Filosofie
Vanuit de filosofie dat de “meeste waarde wordt gecreëerd wanneer projecten afgestemd zijn op duidelijke organisatie doelstellingen, waarbij met grote regelmaat resultaten worden opgeleverd door gemotiveerde en besluitvaardige mensen die goed samenwerken”, wie wil dat niet, heeft DSDM een achttal principes uitgewerkt.

Principes
1. Focus op de behoefte: Houd het project doel scherp voor ogen en zorg dat iedere projectbeslissing je een stap verder helpt richting de behoefte. In een ontwikkelingsproject is dit bijvoorbeeld de impact of outcome die je wilt behalen.
2. Lever op tijd: Om dingen voor elkaar te krijgen is het cruciaal dat je op tijd levert. In de Triple Constraint van Tijd, Geld en Scope, zet je Tijd vast. In ontwikkelingsprojecten is budget vaak een gegeven, waardoor deze vervangen kan worden door Kwaliteit. Scope (of Features) wordt daarmee de project variabele waarmee je gaat navigeren.
3. Werk samen: Mensen die in teams samenwerken aan het behalen van een gezamenlijk doel bereiken een betere flow en performance dan individuen die los-vast aan iets werken. Samenwerking zorgt voor meer fun, beter begrip en het nemen van eigenaarschap.
4. Doe geen concessies aan kwaliteit: Zorg dat er bij de start overeenstemming is over de te leveren kwaliteit en acceptatie criteria voor het product dat opgeleverd gaan worden. Vervolgens is dat het niveau van kwaliteit dat je gaat opleveren, niets meer en niets minder.
5. Bouw incrementeel vanuit een goede basis: Leg een goede basis, maar ga niet te gedetailleerd. Zorg dat je voldoende detail hebt om de volgende stap te kunnen zetten. Verder details komen later, bij regelmatige terugkoppeling naar belanghebbenden.
6. Ontwikkel iteratief: Je volgt hier de principes van Plan-Do-Check-Act. Plan wat je gaat ontwikkelen, ontwikkel het, verifieer en evalueer en breidt vervolgens uit. Dit principe kun je op vrijwel alles toepassen. Als je een deel van het projectwerk moet aanbesteden, kun je de aanbestedingsdocumenten op deze manier iteratief ontwikkelen.
7. Communiceer doorlopend en duidelijk: Maak communicatie onderdeel van het dagelijkse project werk. Een daily stand-up waarbij je een duidelijk zichtbaar Team Board, met To Do’s, Doing en Done elementen doorloopt. Een delivery plan met heldere project increments en timeboxes maakt veel duidelijk.
8. Laat zien dat je in control bent: Maak doorlopend duidelijk wat er gedaan moet worden, hoe, door wie en wanneer het klaar moet zijn.

Treinen of zeilen?
In een project wil je van A naar B. In de traditionele aanpak stap je in de trein en probeer je volgens een vaste route (projectplan) je bestemming te bereiken. Als er onderweg een opstopping is, levert dat vertraging op, doordat het vaak lastig is alternatief vervoer of een alternatieve route te vinden. In de Agile aanpak ga je ook van A naar B, maar stap je in een zeilboot en pas je je, aan de omstandigheden, aan. Bij goede wind uit de goede richting ga je hard, komt de wind uit de verkeerde richting of valt de wind weg, dan zul je je koers aan moeten passen. Je kunt sneller en beter inspelen op de veranderende omstandigheden dan wanneer je achter het raampje in de trein zit. Het stelt je in staat veel proactiever in te spelen op de omstandigheden.

Menno Valkenburg
ProjectLoods

Agile persoonlijke ontwikkeling: Superleuk en best-wel-eng!

Ieder jaar wil ik me graag verder ontwikkelen. Enerzijds om bij te blijven op mijn vakgebied, Project Management, anderzijds om mezelf uit te dagen en nieuwe dingen te ontdekken.

Begin dit jaar mocht ik mij aansluiten bij een groepje oud-collega’s en schrijvers van een artikelenserie in het Project Management tijdschrift Projectie. Superleuk en best-wel-eng! De eerste vier artikelen zijn inmiddels opgeleverd. Bij de eerste drie was mijn bijdrage marginaal: het lezen / reviewen van door anderen geschreven artikelen. Bij het vierde artikel was mijn rol iets groter, maar nog steeds bescheiden. Het zesde artikel wordt mijn grote uitdaging. Ik mag dan de basis leggen met een ervaren schrijfpartner die mij gaat helpen. Superleuk en best-wel-eng! Leuk, omdat het gewoon heel leuk is samen met anderen te werken en schrijven. Eng, omdat ik het nog nooit gedaan heb, niet weet of ik het kan en dat ga ontdekken.

Een ander ontwikkelding dat ik momenteel doe is het volgen van de training Agile Project Manager 2.0. Deze training behandelt het handboek, Agile Project Management v2, dat gebaseerd is op het DSDM Agile Project Management Framework. Het handboek is een hulpmiddel voor als je de APMG-Internationaal geaccrediteerde Agile Project Management certificering wil  behalen. Nou, dat wil ik wel en vandaar dus deze training. Ik volg de training ook omdat ik me meer wil verdiepen in Agile Project Management. Bij TenStep zeggen we altijd dat onze methodiek heel Agile is. Is dat inderdaad zo? Waar zit hem dat dan in? Verder denk ik dat een agile aanpak ook goed kan werken bij ontwikkelingsprojecten. Hoe dan? Dat soort vragen wil ik graag voor mezelf beantwoorden tijdens deze training.

Om nu bovenstaande twee ontwikkelingen met elkaar te combineren (heel Agile) heb ik besloten dan maar wat over Agile Project Management te gaan schrijven via deze blogjes. Eens kijken of ik dat op een Agile manier kan aanpakken.

Menno Valkenburg
ProjectLoods

Omgekeerde Murphy’s Law

Iedereen is wel bekend met Murphy’s Law. Er gaat iets mis, vervolgens nog iets en het lijkt daarna een aaneenschakeling van dingen die mis gaan: anything that can go wrong, will go wrong.

Deze week gebeurde bij mij het tegenovergestelde. Komende week faciliteer ik een Project QuickStart voor de IDB in Jamaica. Gedurende vier dagen ga ik aan boord van het Integrated Management of the Yallahs Hope Watershed Management Area programma en “loods”, samen met kapitein (projectleider) en bemanning (projectteam en stakeholders) dit programma “de haven uit”.

Op donderdagochtend probeerde ik, online, in te checken voor mijn Delta vlucht naar Atlanta en vervolgens Kingston, Jamaica. Zowel op de Delta app als de Delta website, kon ik mijn stoel selecteren. Ik overwoog zelfs voor EUR 109 extra, een stoel in de comfort zone aan het raam redelijk vooraan in het vliegtuig te kiezen ter vervanging van mijn midden stoel achterin het toestel. Dat zou immers mijn kans vergroten, om bij een eventuele vertraging toch nog mijn aansluitende vlucht, 2 uur later, naar Jamaica te halen. Helaas kreeg ik de melding dat ik niet kon inchecken en dat KLM het inchecken zou afhandelen, geen link of nummer waar ik naar toe werd verwezen. Voor hen die in Murphy’s law geloven zou ik nu dus van het ene probleem in het andere rollen. “Zou mijn reservering niet goed zijn gegaan?”, “had ik naar de verkeerde locatie geboekt?”, zoals mij een paar jaar geleden overkwam toen ik naar San Jose, Costa Rica moest, maar San Jose, California had geboekt. Gelukkig vertrok ik al op vrijdag om op maandag een workshop te starten, dus ik had wat speling om Murphy te mitigeren.

Dan maar KLM bellen om te kijken of ik telefonisch kon inchecken. Na een fraai keuzemenu en enige wachttijd, werd ik te woord gestaan door een vriendelijke dame. Zij snapte het ook niet helemaal en het lukt jaar ook niet via de Delta of KLM website in te checken. Ze ging het in haar eigen systeem proberen en warempel, dat lukte. Ze zag dat ik een midden stoel had en vroeg ik een stoel aan het raam wilde. “Nou, graag” zei ik enthousiast en zo geschiedde. Helaas kon ze geen boarding pass voor mij opsturen, maar die kon ik op Schiphol krijgen bij het afgeven van mijn koffer.

Vrijdag ochtend vertrek ik met de trein van Den Haag CS naar Schiphol. Met koffer en trolley, had ik mijn handen vol en vergeet straal mijn OV kaart in te checken. Even na station Leiden realiseer ik me dat en baal. Het is druk in de trein dus wellicht controleren ze niet. Vlak voor Schiphol loop ik naar de deur en zie net de conductor in de andere wagon aankomen. Daar is kennelijk ook iemand die niet ingecheckt is want het duurt even voordat hij verder komt. Dan naderen we Schiphol en moet hij gaan omroepen. Hij komt niet meer door de deur naar mij toe en ik loop met een zucht van opluchting het perron Schiphol op. Omgekeerde Murphy.

Bij het boarden kom ik erachter dat ik de comfort zone zit. In de stoel ik een dag eerder overwoog te kopen. “Dank je wel”, lieve KLM dame. Weer een omgekeerde Murphy.

We hebben helaas wel wat vertraging bij vertrek uit Amsterdam. We moeten nog op een passagier wachten. We landen vervolgens 60 minuten voordat mijn vlucht naar Jamaica vertrekt op Atlanta en dan moet je nog door de immigratie. Nu weet ik uit het verleden dat de immigratie op Atlanta een stuk vlotter verloopt dan op Miami, waar ik wel eens anderhalf uur in de rij heb gestaan. Ik bereid me voor op een nachtje Atlanta, en gelukkig heb ik speling, dus zaterdag aankomen is ook nog prima op tijd. Atlanta blijkt elektronische immigratie te hebben neergezet. Een mooi apparaat waar je je paspoort in scant, je vingerafdrukken maakt en een leuke foto van je wordt gemaakt. Dat alles wordt vervolgens op een soort boarding pass achtige kaart afgedrukt en “you’re good to go”. Zeer snel en efficient. In minder dan 15 minuten ben ik door immigratie. Het toestel naar Kingston blijkt nu ook vertraagd, dus ik haal de connecting flight met gemak. Wederom een omgekeerde Murphy.

Obama in Bob Marley Museum

President Barack Obama visits the Bob Marley Museum with tour guide Natasha Clark, Wednesday, April 8, 2015 in Kingston, Jamaica. IMAGE: PABLO MARTINEZ MONSIVAIS/ASSOCIATED PRESS

Op Jamaica, kom ik bij immigration bij een alleraardigste dame die mijn immigratie formulier controleert en met een glimlach constateert dat zij en ik op dezelfde dag jarig zijn, net als president Obama, die een dag ervoor Jamaica bezocht. Ik ben dus net te laat. Murphy’s law! 😉

Nu op naar het Bob Marley museum en kijken of ik de plek kan vinden waar Obama eerder deze week was.

Maandag ga ik kijken hoe het schip erbij ligt en met de crew aan de slag om koers te zetten naar een mooie duurzame bestemming voor de bevolking van Jamaica. Hopelijk komen we onderweg veel omgekeerde Murphy’s tegen.

Menno Valkenburg
ProjectLoods

 

De essentie van een goede presentatie

presentatieOver het maken en geven van goede presentaties is veel geschreven en uitgeprobeerd. Velen zijn “klaar” met de PowerPoint “films”, maar we blijven het maar gebruiken, want is het makkelijk en vertrouwt. Hele hordes proberen iets nieuws, zoals Prezi, waarmee je volgens de makers een rockstar presentator kunt worden. Of toch maar liever de volgende generatie online presentatie proberen en amazing presentaties maken met emaze.

Hoe goed, makkelijk en leuk de software voor het maken van de presentatie ook is, het garandeert niet een goede presentatie. We kunnen niet bepalen wat klant denkt, voelt, zegt en doet. We kunnen ons wel voorbereiden om na te denken over het gewenste resultaat bij de klant. Door dit voor te bereiden vergroten we de kans op succes. Dus bepaal vooraf WDGLL / “Hoe ziet goed eruit ( wat wil je dat klant na de presentie zegt, voelt, denkt en doet)

Daarom gingen we voor een van onze klanten onlangs terug naar de basis en waarbij de volgende onderdelen centraal stonden:

  1. Ken je publiek , “what’s in it for them”
  2. Begin met het einde voor ogen: bepaal WDGLL
  3. Eerst de kernboodschappen, verhaallijn, dan de slides
  4. De belangrijkste tool ben jij!
  5. Bereid goed voor, oefen en presteer.

Als variatie op de powerpoint gebruikten we de “good old” Brown Paper Presentatie techniek. Lekker “low tech”, hoogst interactief en met veel ruimte voor interactie met de deelnemers. De deelnemers konden vervolgens hun presentatie verder aanscherpen (voorbereiden) en oefenen, waarbij we elkaar van goede, constructieve feedback voorzagen.

Wil je ook meer weten over deze verrassend eenvoudige, maar zeer effectieve aanpak, neem dan contact op met Menno Valkenburg (06-49417755) of Turid Mastenbroek (06-50853392).

Wij zijn anders…

Drawing_flowVeel organisaties voeren projecten uit volgens informele processen die organisch ontstaan vanuit de dagelijkse praktijk. Vaak zijn deze processen niet gebaseerd op een bekende project management methoden zoals PMI-PMBoK® of PRINCE2®. Dit kan prima werken maar je mist mogelijk de ‘good practices’ uit deze werelden, moet nieuwe medewerkers specifiek trainen en het kan voor verwarring zorgen omdat niet iedereen in de organisatie dezelfde “project” taal spreekt.

TenStep helpt je bij het toepassen van projectmethoden die aansluiten bij de bestaande project processen van jouw bedrijf waardoor de kwaliteit en beheersbaarheid van projecten verbetert. PMBoK® of PRINCE2® wordt op maat gemaakt en toegespitst op jouw specifieke projectomgeving. TenStep heeft zelf ook een pragmatische methode die toegepast kan worden en die in lijn is met de laatste versie van PMI-PMBok® versie 5.

Onze aanpak:

  • Intake met de project processen van jouw organisatie, de projectmensen, en bespreken van specifieke behoeften en verwachtingen;
  • Het uitvoeren van een tweede daagse Project Management Assessment om vast te stellen waar jullie nu staan, hoe jullie gewenste toekomstige situatie eruit ziet, waar de gaps zitten en hoe groot deze zijn en op basis hiervan maken wij een concrete Project Management Verbeter navigatiekaart;
  • Presenteren van voorstel hoe “good practices” concreet toegepast kunnen worden;
  • Op maat maken van de methodologie op jouw project processen bestaande uit:
    • standaard projectmanagement componenten en,
    • maatwerk projectmanagement componenten;
  • Ontwerpen van processen, technieken, hulpmiddelen, procedures en templates;
  • Testen van de aanpak (try-out, pilot);
  • Trainen en begeleiden bij de implementatie.

Onze aanpak gaat uit van een actieve deelname van medewerkers uit jullie organisatie in dit traject. Wij faciliteren en sturen het traject, waarbij wij ook ‘hands-on’ diensten kunnen bieden op locatie.

Wil je meer weten, neem dan nu contact op met Menno Valkenburg of Dick van Schoonhoven van TenStep Nederland.

Help! ik heb een project…

Project-ManagementJe staat aan de vooravond van de uitvoering van een project. Je hebt opdracht gekregen om de voorbereidingen te treffen maar eigenlijk wil de opdrachtgever dat je alvast start met de uitvoering.

Wat ga je doen?

  • een sprong maken in het diepe en gedurende de uitvoering er het beste van maken en achter de feiten aan lopen, of
  • de benodigde tijd nemen om een solide basis te leggen voor het project, hiermee ‘in control’ te zijn en de slaagkans te vergroten?

TenStep gelooft in het leggen van een solide basis en helpt projectteams om dit binnen een afzienbare tijd te realiseren.

Hoe?

  • door het projectteam binnen een vastgestelde tijd te faciliteren met alle aspecten die van belang zijn voor het opstarten van een project,
  • door de projectmanager of andere teamleden te begeleiden en te coachen bij de opvolging van de sessies,
  • door mee te denken en technieken en hulpmiddelen te introduceren die hun meerwaarde in de praktijk hebben bewezen.

Wil je meer weten, neem dan nu contact op met Menno Valkenburg of Dick van Schoonhoven van TenStep Nederland of lees eerst verder over onze Project QuickStart Service

Training gevolgd, certificering gehaald en nu?

Je hebt een recent een Project Management training gevolgd of misschien zelfs een project management certificering behaald: PRINCE2, IPMA, PMP! Gefeliciteerd! En nu? Hoe ga je het geleerde in de praktijk brengen. Wat doe je als je weer terug komt op je werkplek, in je project, met je collega’s.

TenStep helpt je het geleerde in de praktijk te brengen:

  1. Via individuele coaching kunnen we je 1-op-1 en hands-on begeleiding in het toepassing van Project Management technieken en processen in de praktijk.
  2. Met behulp van de Project Management Simulator SimulTrain leiden we jou en je project team door een geweldige ervaring van het uitvoeren van een project in een gesimuleerde omgeving. Jij staat met je collega’s aan het roer en moet het schip op tijd, binnen budget en conform kwaliteitseisen de haven binnen loodsen.
  3. Door middel van onze PMONow service kunnen we in korte tijd jouw organisatie helpen met het goed opzetten van een passend en waarde toevoegend Project Management Office.

Wil je meer weten, neem dan nu contact op met Menno Valkenburg of Dick van Schoonhoven van TenStep Nederland.

Duurzaam Project Management

Op de derde dag van het IPMA Wereld Congres in Rotterdam gingen de deelnemers met elkaar in dialoog over het thema duurzaamheid en Project Management. De dag begon met key notes van staatssecretaris Wilma Mansveld en Jos Nijhuis (CEO van Schiphol Group) die liet zien hoe Schiphol verbouwt, vernieuwt en verbindt. Als opwarmer voor de Sustainability Stream van het congres, hield Ricardo Vargas een fantastische key note speech over het werk van United Nations Office for Project Services (UNOPS). Ongelooflijk hoeveel projecten UNOPS momenteel wereldwijd uitvoert.

De Sustainability Stream trapte af met een boeiende sessie verzorgd door Gilbert Silvius en Ron Schipper. Zij hebben recent een praktisch boek over Duurzaam Project Management uitgebracht.

Menno de Jonge van Ballast Nedam liet ons vervolgens zien hoe de nieuwe generatie voetbal stadions modulair gebouwd kunnen worden.

Vanuit IJsland leerden we via Sara Jónsdóttir, Director of Corporate Responsibility van Landsvirkjun (National Power Company of Iceland) over Landsvirkjun’s Social Responsibility goals.

Joel Carboni van Green Project Management en Manfred van Veghel lieten ons via een Pecha Kucha zien hoe we met elkaar een Bank van Pitches kunnen maken om duurzaamheid verder onder de aandacht te brengen van Project Managers.

De laatste sessie van de dag was tevens de meest unieke en meest duurzame. In plaats van de spreker, Rich Maltzman vanuit Amerika naar Nederland te laten overkomen, besloten we een live verbinding tussen Rotterdam en Boston te maken. Met behulp van een goede internet verbinding, skype en een goede voorbereiding met de facilitators ontstond er een geweldig mooie sessie Expresso yourself.

Als klap op de vuurpijl konden we ook nog een kijkje nemen in de Nuon Solar Car. Momenteel neemt het Nuon Solar Team deel aan een race in Zuid-Africa.

Het was een waargenoegen deel uit te mogen maken van dit congres en ik hoop en verwacht dat we in staat zijn geweest Duurzaamheid in Project Management weer een stukje verder op de kaart te hebben gezet.